To ostatni sezon LHC. Za cztery lata ruszy jeszcze potężniejszy akcelerator
9 marca 2026, 18:05Rozpoczął się ostatni sezon badawczy Wielkiego Zderzacza Hadronów (LHC). Zderzenia cząstek będą prowadzone jeszcze do końca czerwca. Wtedy akcelerator zostanie wyłączony na cztery lata. Gdy ruszy ponownie w 2030 roku będzie nosił nazwę HiLumi LHC (High-Luminosity LHC), czyli Wielki Zderzacz Hadronów o Wysokiej Świetlności. Restart akceleratora po zwyczajowej zimowej przerwie był rekordowo szybki. Nasze zespoły mają już duże doświadczenie, dobrze rozumieją maszynę. Z nadzieją patrzymy na ostatnie miesiące jej działania, mówi Matteo Solfaroli Camilocci odpowiedzialny za działanie zderzacza.
Craig – pomnik udanej ochrony słoni
9 marca 2026, 12:05Pomnikowy Craig, ulubieniec fotografów, twórców filmów przyrodniczych, badaczy, a przede wszystkim ludzi, którzy dzielili z nim miejsce zamieszkania.
Chopin (znowu) trafił do Arktyki. Tym razem pogoda sprawiła problemy.
7 marca 2026, 18:23Kilka dni temu do Światowego Archiwum Arktycznego (Arctic World Archive, AWA) w Longyerbyen na Svalbardzie trafił drugi depozyt Narodowego Instytutu Fryderyka Chopina. Pierwszy – składający się z jednego nośnika piqIFilm – został złożony w 2024 roku. Znajdowały się na nim cyfrowe kopie wybranych rękopisów muzycznych Chopina ze zbiorów Muzeum Fryderyka Chopina w Warszawie.
Do katedry w Kołobrzegu wrócił gotycki kielich. Jeszcze niedawno nie wiedziano o jego istnieniu
6 marca 2026, 09:59Do Bazyliki Mariackiej w Kołobrzegu wrócił złocony gotycki kielich, o którego istnieniu jeszcze niedawno nikt nie miał pojęcia. Niezwykłe znalezisko zawdzięczamy uporowi i profesjonalizmowi historyka sztuki, franciszkanina ojca Łukasza Waszkielisa, którego na trop kielicha naprowadził doktor Robert Dziemba, kierownik Działu Historii Kołobrzegu w Muzeum Oręża Polskiego.
Badacze z Wrocławia i Krakowa odkrywają tajemnice średniowiecznych polskich miast
5 marca 2026, 10:53Dzisiejszy wygląd centrów wielu polskich miast to nie przypadek, a wynik precyzyjnego planowania w średniowieczu. Wtedy właśnie najszerzej i na największą skalę pojawiły się regularnie zaplanowane miasta. Było to związane z kolonizacją nowych terenów, przede wszystkim w Europie Środkowej i Wschodniej. Pomiędzy XI a XIV wiekiem w Europie powstało co najmniej 1500 nowych miast. Jednak zachowało się niewiele oryginalnych dokumentów planistycznych z tego okresu, więc historycy mieli problemy z odtworzeniem zasad, którymi kierowali się ówcześni mierniczy. Dlatego badacze z Politechniki Wrocławskiej i Uniwersytetu Jagiellońskiego wykorzystali zaawansowane metody statystyczne i skanowanie laserowe, by zrekonstruować zasady, wedle których w XIII wieku wyznaczano przestrzeń miejską.
Zmarł profesor Andrzej Trautman, który położył podwaliny pod wykrycie fal grawitacyjnych
4 marca 2026, 14:32Przed tygodniem, 27 lutego, w wieku 93 lat zmarł profesor Andrzej Trautman, człowiek, który rozstrzygnął jeden z największych dylematów Alberta Einsteina. Polski fizyk mając zaledwie 25 lat udowodnił, że fale grawitacyjne to nie tylko matematyczne ciekawostka, ale obiekty, które fizycznie istnieją, przenoszą energię i informację, a zatem można je wykryć. Jego prace, wzbogacone później o rozwiązanie Robinsona-Trautmana, które opisuje rozchodzenie się fal grawitacyjnych, stały się jednym z teoretycznych fundamentów budowy detektorów LIGO i VIRGO i doprowadziły do zarejestrowania fal grawitacyjnych.
Polscy uczeni udowodnili istnienie półlegendarnego króla. Dowód znaleźli w warstwie śmieci
3 marca 2026, 18:15W 1964 roku Centrum Archeologii Śródziemnomorskiej Uniwersytetu Warszawskiego rozpoczęło, pod kierunkiem profesora Kazimierza Michałowskiego, prace archeologiczne w Starej Dongoli na terenie Sudanu. W ostatnich latach informowaliśmy o niezwykle interesujących odkryciach i badaniach tam prowadzonych. Archeolodzy znaleźli pozostałości katedry i tajemnicze pomieszczenia z wyjątkowymi rysunkami, a przyrodnicy prowadzili badania nad nietoperzami. Teraz doktor habilitowany profesor UW Artur Obłuski, doktor Maciej Wyżgoł i magister Tomasz Barański udowodnili istnienie półlegendarnego króla Qašqaša.
Ostatnia szarża w stylu szkockim
27 lutego 2026, 19:15Równo 250 lat temu, 27 lutego 1776, podczas wojny o niepodległość Stanów Zjednoczonych, miała miejsce ostatnia udokumentowana szarża szkockich górali (Highland Charge).
Koniec sporu o pole magnetyczne Księżyca. Próbki z Apollo wprowadziły naukowców w błąd
27 lutego 2026, 11:11W środowisku naukowym od dekad trwa spór o to, czy na początku swojej historii Księżyc miał silne czy słabe pole magnetyczne. Spór udało się właśnie rozwiązać naukowcom z Wydziału Nauk o Ziemi Uniwersytetu Oksfordzkiego. Na podstawie analizy próbek pobranych przez misję Apollo uczeni doszli do salomonowego rozwiązania i stwierdzili, że... obie strony sporu miały rację.
Jak przygotować się do diety ketogenicznej?
26 lutego 2026, 19:58Decyzja o rozpoczęciu diety ketogenicznej rzadko bywa przypadkowa. Najczęściej pojawia się wtedy, gdy dotychczasowe sposoby odchudzania nie przynoszą efektów, poziom energii spada, a problemy zdrowotne zaczynają wpływać na codzienne funkcjonowanie. Wiele osób widzi w keto szansę na poprawę samopoczucia, lepszą kontrolę masy ciała i stabilizację poziomu cukru we krwi. Jednak bez odpowiedniego przygotowania nawet najlepiej zapowiadająca się zmiana może zakończyć się rozczarowaniem. To właśnie etap przygotowań decyduje o tym, czy dieta ketogeniczna stanie się realnym wsparciem, czy kolejną nieskuteczną próbą.
